https://www.debian.org/releases/stable/amd64/ - Przewodnik instalacji Debian GNU/Linux
https://debian-handbook.info/browse/pl-PL/stable/sect.installation-steps.html - Podręcznik Administratora Debiana - Instalacja, krok po kroku


Zaznajomienie z wydaniami Debiana

Zajrzyj do Debian Releases po więcej informacji nt. wersji Debiana. Kolejne akapity mogą pomóc Ci podjąć decyzję.

Stable

Od samego początku Debian miał być dystrybucją "Stabilną", w przeciwieństwie do ówczesnych dystrybucji: SoftLandingSystems "SLS" i Slackware. Debian wybrał stabilność, bo ta jest potrzebna administratorom na serwery. Wybierz Debian "Stable" jeśli chcesz aby twój komputer po prostu działał przez długi czas, bez ryzyka że aktualizacja przełamie Twoje nawyki bądź zniszczy Twój workflow. Gdy ludzie mówią o Debianie, zazwyczaj mają na myśli Debian "Stable". Obrazy instalacyjne "network install" wersji stabilnej (bookworm) dostępne są pod adresem https://www.debian.org/CD/netinst/.

Testing

Jeśli jest dla Ciebie ważne by mieć nowe wersje wszystkich pakietów jakie przewijają się przez Debiana, jesteś w stanie zaakceptować ciągłe aktualizacje które czasem mogą wprowadzić jakiś błąd oraz chcesz pomóc likwidować błędy które mogłyby się przypadkiem dostać do Stable, rozważ Debian "Testing". Obrazy instalacyjne "network install" wersji testowej (trixie) dostępne są pod adresem https://www.debian.org/devel/debian-installer/.

Unstable

Uwaga dotycząca bezpieczeństwa

Unstable dostaje aktualizacje bezpieczeństwa wyłącznie przez swoich opiekunów pakietów.
Zespół Bezpieczeństwa Debiana wydaje łatki bezpieczeństwa tylko dla aktualnej wersji stabilnej.
Jeśli regularne i oficjalne aktualizacje bezpieczeństwa są dla Ciebie ważne, nie migruj na Unstable.

Jeśli jest dla Ciebie ważne aby mieć najświeższe pakiety dostępne w Debianie, zainteresuj się Debianem "Unstable". Nie ma obrazów "network install" dla Unstable. Jeśli chcesz zainstalować Unstable, pobierz obraz Stable i zrób upgrade przez Testing do Unstable edytując /etc/apt/sources.list.


Wybieranie odpowiedniego nośnika instalacyjnego

Upewnij się, że pobrałeś instalator dla Twojej architectury sprzętowej. (Architektura i386 jest dla procesorów 32-bitowych zarówno Intela jak i AMD. Architektura amd64 jest dla procesorów 64-bitowych zarówno Intela jak i AMD.) Architektura amd64 jest właściwa w większości przypadków.

Są dwa wiodące wybory nośnika instalacyjnego:

Obraz "Network Install"

Dla tych, którzy mają stabilne łącze internetowe, instalacja internetowa często zaoszczędzi dużo czasu w porównaniu z pobieraniem niektórych 650 MB plików ISO. Ten obraz instalacji internetowej (zwany "netinst") zawiera tylko prawie-minimalny system Debian. Podczas instalacji pakiety które Ty wybierzesz zostaną pobrane z Internetu. Obraz ISO netinst waży kilkaset MB, ale obrazy CD i DVD są znacznie większe i prawie na pewno zawierają programy których i tak nie zainstalujesz a które musiały zostać pobrane z całym obrazem.

Jeśli Twoja karta sieciowa nie jest rozpoznawana przez instalator, możesz rozważyć przeprowadzenie instalacji z użyciem łącza przewodowego (Ethernet) lub z użyciem innej karty sieciowej. Tak czy inaczej użycie sieci przewodowej może być dobrym pomysłem ze względu na przepustowość łącza albo też z chęci odłożenia konfiguracji sieci bezprzewodowej na później.

Jeżeli nie masz możliwości ustanowienia połączenia z siecią podczas instalacji, musisz dokonać instalacji używając przynajmniej częściowego zestawu CD lub DVD (przynajmniej Płyta 1).

Pełny obraz "CD/DVD"

Te obrazy są dla tych, którzy potrzebują wszystkich dostępnych paczek znajdujących się w aktualnym wydaniu Debian "Stable".

Mimo tego, że pełny zestaw to 30 płyt CD (lub 5 DVD), tylko pierwsza płyta CD lub DVD jest potrzebna do zainstalowania Debiana. Pozostałe płyty są opcjonalne i zawierają dodatkowe pakiety które mogą być zainstalowane indywidualnie podczas instalacji lub później.

Niewolny firmware

Od wydania bookworm, niewolny firmware jest dołączany na oficjalnych nośnikach, więc instalacja firmwaru nie powinna już sprawiać kłopotów podczas instalacji.

Więcej szczegółów znajduje się na stronie Firmware.

Obrazy Debian Live

Obok obrazów instalacyjnych omówionych wyżej istnieją też obrazy instalacyjne Live.

Mogą one rozpocząć zwykły instalator Debiana debian-installer z menu bootowania, ale ich głównym celem jest zapewnienie systemu Live, który uruchamia prawdziwy system Debian prosto z obrazu ISO, bez instalacji na Twoim dysku.

Z takim systemem możesz z łatwością wypróbować Debiana oraz sprawdzić jak dobrze Debian radzi sobie z Twoim sprzętem.

Istnieje też instalator Calamares, przyjazna dla użytkownika alternatywa dla naszego starego dobrego debian-installer która zainstaluje Debiana na Twoim dysku.

Aby wypróbować to rozwiązanie, wybierz jeden z obrazów Live z https://www.debian.org/CD/live/, wybierz Live system z menu bootowania, a gdy system się uruchomi, wybierz "Zainstaluj Debiana" na pulpicie.

Instalator Calamares przeprowadzi Cię przez proces instalacji.

Tworzenie bootowalnego nośnika USB Debiana

Po pobraniu pliku .iso, następnym krokiem jest stworzenie nośnika instalacyjnego którego możesz użyć do zainstalowania Debiana. Najpowszechniejszym sposobem jest instalacja z pendrive'a. Jeśli chcesz użyć CD albo DVD, również zastosuj tę metodę.

Żeby stworzyć bootowalną pamięć USB z Microsoft Windows lub Mac OS, dobrym wyborem jest Rufus. Uwaga: Rufus ma dwa tryby nagrywania, "ISO" i "DD", które możesz wybrać zanim rozpoczniesz nagrywanie. Dla obrazów instalacyjnych Debiana i obrazów Live Debiana, MUSISZ użyć trybu "DD" -- tryb ISO zmodyfikuje kopiowany obraz na docelowym nośniku (potwierdzone 27 sierpnia 2021, rufus wersja 3.15).

Aby stworzyć bootowalną pamięć USB na Linuxie, podążaj za instrukcjami. [TL;DR cp debian.iso /dev/sdX Ostrożnie!]

Żeby wypalić .iso na CD w systemie Microsoft Windows, użyj IMGBurn, albo, jeśli używasz Windows 10, użyj wbudowanej opcji "Nagraj obraz dysku" dostępnej po kliknięciu prawym przyciskiem myszy na plik ISO.

Bootowanie z pamięci USB

Jeśli zamierzasz dual-bootować z innym systemem operacyjnym, oba systemy musa być zainstalowane w tym samym trybie bootowania. Większość komputerów zbudowanych po 2012 bootuje w trybie UEFI, także ta konfiguracja dyktuje użycie tybu UEFI przy instalacji i uruchamianiu Debiana. Jeśli drugi system na Twoim komputerze jest zainstalowany w trybie BIOS(legacy), również musisz zainstalować Debiana w trybie BIOS.

Możesz sprawdzić tryb rozruchu w pierwszych sekundach po starcie komputera. Często należy w tym celu wcisnąć jakiś przycisk, np. "F2", "F8", "F12" lub "Del".

Debian obsługuje Secure Boot od wydania Debian buster. Jeśli wystąpią problemy podczas instalacji albo podczas pierwszego uruchomienia (nie udaje się zbootować kernela Linuxa lub Debian nie chce wystartować), spróbuj wyłączyć Secure Boot zanim wypróbujesz inne opcje rozwiązania problemu. Ponadto niektóre urządzenia (najczęściej laptopy) mają subtelne błędy/ograniczenia gdy działają pod Linuxem z Secure Boot które nie pojawiają się w innych wypadkach. Sprawdź stronę producenta sprzętu, którego używasz.
Przykład: ograniczenia Lenovo Linux SecureBoot

Jeśli ustawiony jest odpowiedni tryb rozruchu, możesz przystąpić do instalacji. Jeśli instalator Debiana się nie ładuje, być może musisz sprawdzić opcje bootowania i wybrać bootowanie z USB.

Instalacja

Przed wprowadzeniem poważnych zmian w Twoim komputerze ZAWSZE zrób kopię zapasową twoich plików osobistych. Instalator Debiana był skrzętnie przetestowany, jednak nie powstrzyma Cię przed popełnianiem błędów ani nie zapobiegnie awariom zasilania podczas gdy instalujesz nowy system operacyjny.
Pamiętaj też aby ZAWSZE upewnić się że formatujesz właściwy dysk do instalacji Debiana. Sformatowanie innego dysku/partycji spowoduje nieodwracalną utratę danych na tym dysku/partycji.

FAQ instalacji

Q: Jestem w oknie 'Wybór oprogramowania' w instalatorze Debiana, gdzie mogę wybrać środowisko graficzne do zainstalowania.
Czym jest Podstawowe składniki środowiska graficznego Debiana (pierwsza opcja)?
A: Jeśli NIE zaznaczysz żadnego środowiska graficznego i zostawisz zaznaczoną pierwszą opcję domyślną,
zainstalujesz środowisko GNOME.
Jeśli zaznaczysz "Podstawowe składniki środowiska graficznego Debiana" ORAZ jakieś konkretne środowisko, to ten drugi wybór nadpisze domyślny GNOME.

Q: Dlaczego podczas instalacji nie działa mi Wi-Fi?
A: Jeśli używasz laptopa, być może potrzebujesz własnościowego firmware'u do twojej karty sieciowej którego Debian akurat w sobie nie zawiera.
Odnieś się do sekcji "Niewolny firmware" wyżej ALBO zainstaluj Debiana przez połączenie przewodowe i skonfiguruj połączenie bezprzewodowe po instalacji.

Wskazówki po instalacji

$ su -l
# adduser UŻYTKOWNIK sudo
# exit

$ groups

$ sudo apt update && sudo apt upgrade

Zobacz też


ToDo | CategoryObsolete - this page needs a thorough rewrite